Rozdziały w monografiach
Stały URI dla kolekcji
Przeglądaj
Przeglądaj Rozdziały w monografiach wg Data wydania
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 270
Wyników na stronę
Opcje sortowania
- PozycjaElementy solipsyzmu w myśli Augustyna z Hippony(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2020) Tomasiewicz, MarcinCelem niniejszego artykułu jest próba wskazania korzeni solipsyzmu w myśli Augustyna z Hippony. Autor nie traktuje tym samym o solipsyzmie w jego dojrzałej, nowożytnej wersji, lecz stara się uchwycić te elementy filo‑zofii biskupa z Hippony, które stanowiły inspirację dla późniejszych myślicieli, w szczególności zaś Kartezjusza. Źródeł solipsyzmu należy szukać w augu‑styńskiej teorii poznania, w której na pierwsze miejsce wysuwa się podmiot poznający. Dzięki rozwiniętej przez Augustyna metodzie uprawiania filozofii z perspektywy pierwszej osoby z całą ostrością zostaje postawione pytanie o uwarunkowania naszego poznania . Teoria poznania znajduje swoje bezpo‑średnie przełożenie na koncepcję czasu jako rzeczywistości mentalnej, którą Augustyn określa mianem „rozciągłości duszy”. W toku wywodu autor zwraca szczególną uwagę na wzajemną zależność epistemologii i ontologii, która to kwestia staje się główną osią rozważań, ogniskującą poruszane wątki.
- PozycjaSolipsyzm i różne sprawy(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2020) Olszewski, AdamZamierzeniem niniejszej pracy jest pobudzenie zainteresowania solipsy‑zmem jako nieco zapomnianym fenomenem filozoficznym. Dlatego najpierw przedstawiamy garść ogólnodostępnych faktów historycznych i filozoficz‑nych dotyczących solipsyzmu. W dalszej części pracy próbujemy uporząd‑kować rozumienia solipsyzmów. Na koniec formułujemy kilka własnych wątków dotyczących badań nad solipsyzmem, w szczególności formułujemy dwa argumenty, jeden za, a drugi przeciwko solipsyzmowi.
- PozycjaCzy Brouwer był solipsystą?(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2020) Olszewski, AdamGłównym celem niniejszej pracy jest rozważenie sprawy dotyczącej osoby Luitzena Egbertusa Jana Brouwera (27.02.1881 Overschie – 2.12.1966 Blari‑ cum (Holandia)), zwykle charakteryzowanego jako matematyka i filozofa, tej mianowicie, czy przysługuje mu dodatkowa charakterystyka jako so- lipsysty. Pytanie takie nie jest bezpodstawne, gdyż oparte jest na pewnych spostrzeżeniach obecnych w stosownej literaturze przedmiotu. Z samej struktury tytułowego pytania wiemy, że odpowiedź powinna brzmieć: tak lub nie. Jednak ze względu na niejasny termin solipsyzm sprawa jest złożona. Szkicowo zdradzić możemy, że będziemy się starali uzasadnić, iż Brouwer nie był solipsystą, i w jakim to sensie.
- PozycjaPreface(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2020) Olszewski, Adam; Dadaczyński, Jerzy; Wolak, Zbigniew
- PozycjaWstęp(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2020) Olszewski, Adam; Dadaczyński, Jerzy; Wolak, Zbigniew
- PozycjaO możliwościach odbudowy solidarności społecznej na podstawie myśli Jana Pawła II i Józefa Tischnera(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Zuziak, WładysławW artykule przedstawione są geneza i rozwój ruchu „Solidarności” lat 80. poprzez pryzmat poglądów i działań Jana Pawła II i Józefa Tischnera, którzy byli tego ruchu duchowymi przywódcami. Wskazana została ewolucja pojęcia „solidarność” po-cząwszy od wczesnych koncepcji Karola Wojtyły do znaczeń, które ukształtowały się w wystąpieniach Papieża wskutek „dialogu” z poglądami Tischnera oraz pod wpływem dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. W tym kontekście, na podstawie wystąpień Papieża z lat 1979–1987, ukazane zostało, jak Jan Paweł II oddziaływał na przemiany Polaków – zarówno duchowe, jak i społeczne. Istotne było przedstawienie podejmowanej w innej perspektywie refleksji nad fenomenem solidarności dokonanej przez Józefa Tischnera. Ważna była w tej koncepcji swoista idea wolności, która miała być podstawą do zaistnienia autentycznej solidarnej wspólnoty. W pod-sumowaniu, na podstawie poglądów obu filozofów, wskazane zostały warunki, jakie muszą zachodzić, by solidarność mogła się urzeczywistniać, oraz trudności, które stają na przeszkodzie realizowania idei solidarności i powodują, że jest ona wciąż jeszcze niezrealizowanym projektem. Określone zostały przy tym również praktyczne możliwości odbudowywania solidarności społecznej na drodze „pracy u podstaw”.
- Pozycja(Nie)dojrzała miłość pomiędzy rodzeństwem w rodzinie „skażonej” współczesną cywilizacją egoizmu(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Mastalski, JanuszAutor niniejszego artykułu zajmuje się problematyką związaną z relacjami pomiędzy rodzeństwem. Oczywiście jest to niezwykle szeroka problematy-ka, stąd też w tekście została omówiona jedynie kategoria miłości funkcjonująca pomiędzy rodzeństwem w obecnej skomplikowanej sytuacji społecznej, gdzie do-minuje cywilizacja egoizmu, hedonizmu i konsumpcji. Po uściśleniu pojęć (dojrzała miłość oraz cywilizacja egoizmu) autor ukazuje czynniki generujące niedojrzałą, jak i dojrzałą miłość między rodzeństwem. Omówione czynniki stanowią na zakończenie źródło nakreślenia perspektyw natury wychowawczej dotyczących miłości między rodzeństwem.
- PozycjaJana Pawła II myślenie o solidarności(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Jagiełło, Jarosław
- PozycjaRywalizacja rodzeństwa(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Rzewucka, Paulina; Luber, MartaRelacja między rodzeństwem jest wyjątkowa. Siostry i bracia są wzajemnymi nauczycielami, towarzyszami zabaw i przyjaciółmi. Socjologowie, psychologowie, badacze rodziny podkreślają nie tylko pokrewieństwo jako podstawę tej relacji, ale przede wszystkim wzajemne zaufanie, wsparcie i bezinteresowność. Jak każda więź, zarówno i ta, kształtowana jest poprzez wspólne przeżywanie i doświadczanie świata. Jej częścią jest także rywalizacja. Niniejszy artykuł stanowi próbę opisu istoty relacji rodzeństwa oraz rywalizacji występującej w poszczególnych etapach rozwoju tej więzi. Uwagę zwraca się również na rolę rodziców w kształtowaniu pozytywnej relacji rodzeństwa.
- PozycjaAutorytet dziadka w rodzinie(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Żebrok, PrzemysławWe współczesnym społeczeństwie dużo mówi się o kryzysie autorytetów, a wręcz o ich upadku. Podkreśla się niedostatek osób, których postępowanie byłoby oceniane jako godne naśladowania w działalności publicznej bądź życiu codziennym. Dlatego wyda-je się bardzo ważne, by promować autorytety zarówno z najbliższego kręgu rodzinnego, jak i życia publicznego. Opracowanie dotyczy zagadnień funkcjonowania polskiej rodziny wiejskiej, która pomimo nieuchronnych zmian wciąż zachowuje specyficzne cechy, odróżniające ją od rodzin zamieszkujących w miastach. Podstawowym celem artykułu jest ukazanie rangi ludzi starych w rodzinie, a szczególnie wyjątkową pozycję dziadka. Składa się on z dwóch części: teoretycznej oraz empirycznej, polegającej na wywiadach z wnukami, które wspominają swojego „starzika” jako niekwestionowane-go autorytetu w rodzinie oraz lokalnej społeczności.
- PozycjaSolidarność w życiu Mojżesza, Dawida, Pawła i Jezusa(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Wronka, StanisławAutor prezentuje najpierw pojęcie solidarności, jego etymologię, znaczenie i ewolucję. Obecnie solidarność ma charakter pozytywny, polega na współpracy w dążeniu do dobra wspólnego i skupia ludzi wokół tego dobra, jak to można było widzieć na przykładzie ruchu „Solidarność”. Następnie autor przechodzi do idei solidarności w Biblii, która jest tam obecna, mimo że brak odpowiednich terminów w języku hebrajskim i greckim. Solidarność jest dobrze widoczna w postawach wy-bitnych postaci: Mojżesza, Dawida, Pawła i Jezusa. Osoby te są solidarne najpierw z Bogiem, odpowiadając na Jego zaangażowanie i troskę o dobro człowieka przez wiarę, przyjęcie Jego słowa, współpracę i pozostawanie w relacji z Nim. W drugiej kolejności są też solidarne z ludźmi, dostrzegają ich potrzeby, wspólnie zabiega-ją o ich dobro, budują wspólnoty. Ich solidarność nabiera głębi i a w Jezusie osiąga szczyty jedności i współuczestnictwa w najwyższych dobrach. Solidarność z Bogiem jest dla tych osób podstawą, stanowi bazę i kryterium dla solidarności z ludźmi. Postawa omawianych postaci jest pouczająca i wzorcowa, możemy od nich czerpać inspiracje i motywacje do urzeczywistniania dobra we wspólnocie z Bogiem i bliźnimi.intensywności,
- PozycjaWzrost świadomości osoby w aplikacji zasady zrównoważonego rozwoju. Rodzina jako zasób społeczny(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Marczak, łukaszOpracowanie uwydatnia znaczenie komponentu społecznego zasady zrównoważonego rozwoju, która w korelacji z systemem podstawowych zasad etyczno-społecznych utwierdza świadomość rozumianą w nur-cie personalizmu chrześcijańskiego. Zabezpieczenie statusu integralnie rozumianego człowieka stanowi podstawę jego praw do życia i rozwoju. W opracowaniu ukaże się najpierw zasadę zrównoważonego rozwoju w kontekście występowania etyk nieantropocentrycznych. Następnie wskaże się pożądany cel aplikacji tego principium etyczno-społecznego: wzrost świadomości osobowej w kontekście realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Dla uwydatnienia komponentu społecznego zasady zrównoważonego rozwoju wskaże się rodzinę jako zasób w realizacji polityki społecznej.
- PozycjaKardynał Stefan Wyszyński jako autorytet w międzywojennej i powojennej odbudowie ładu moralnego zawartego w Ślubach Jasnogórskich(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Chrapusta, Adam; Skoczeń, IreneuszWe współczesnym zabieganym i zagubionym świecie dużo mówi się o kryzysie autorytetów, o ich upadku, a nawet o całkowitym ich zaniku. W przestrzeni publicznej i w otoczeniu zwykłego człowieka brakuje postaci, których świadectwo życia i postępowanie byłyby oceniane jako godne naśladowania. Istnieje więc realna potrzeba, by promować autorytety, sylwetki ludzi, których świadectwo życia publicznego i osobistego wskaże nam drogę powrotu do wartości moralnych. Celem tego działania jest umożliwienie odnalezienia prawdy o człowieku w gąszczu różnych krzykliwych ideologii. Szukanie wzorców postępowania nie jest już tylko pomocą w wychowaniu, ale staje się potrzebą wyprowadzania godności człowieka z zaułków krętych ścieżek współczesnego świata. Celem artykułu jest ukazanie osoby Prymasa Polski Stefana Kardynała Wyszyńskiego jako autorytetu oraz zachęta, aby już dziś zacząć żyć jego ideałami i kształtować na jego wzór prawe społeczeństwo.
- PozycjaRekonstrukcja tożsamości osób przynależących do kontrowersyjnych grup kultowych i sekt(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Gajewski, MariuszArtykuł ukazuje sekciarskie mechanizmy propagandy i manipulacji stosowane przez kontrowersyjne grupy kultowe i sekty. W sposób szczególny analizuje proces zniewolenia psychiki jednostki, przekształcenia ludzkiej świadomości w celu ukształtowania tożsamości kultowej.Aby wyjaśnić proces rekonstrukcji tożsamości adeptów grup kultowych, w pierwszej części wskazano na najważniejsze cechy grup kultowych i sekt. Następnie omówiono mechanizm dekonstrukcji tożsamości i wieloetapowy proces indoktrynacji sekciarskiej. W dalszej kolejności omówiono kwestie związane z dyscypliną wewnątrzgrupową. Wskazano również na rolę społecznej izolacji adeptów kultów. Ukazano wpływ sekt na życie rodzinne adeptów, propagowane rytuały, strategie werbunkowe i mechanizmy podtrzymujące zaangażowanie.Artykuł kończą wnioski i postulaty dla praktyki pedagogicznej i psychologicznej. W zakończeniu podkreślono również, że na działanie sekt w sposób szczególny narażeni są ludzie młodzi, zwłaszcza dzieci i młodzież, wszyscy szukający w najbliższym otoczeniu wiarygodnych autorytetów, ludzi i instytucji dających klarowną perspektywę pozytywnego rozwoju osobowego i społecznego.
- PozycjaHomo communicans wobec autorytetów w liryce Karola Wojtyły – Jana Pawła II(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Kumorek, DorotaLiteracka, naukowa i społeczna działalność Karola Wojtyły – Jana Pawła II uwidacznia wiele odniesień do zjawiska autorytetu. Poeta w osobie wielkiego humanisty z Wadowic patrzy na homo communicans przez pryzmat tradycji apostolskiej, kultury słowiańskiej oraz filozofii personalizmu chrześcijańskiego (integralnego), którego jest przedstawi-cielem. Ukazuje człowieka jako istotę społeczną, komunikującą się na wielu płaszczy-znach i szczeblach, nie tylko na płaszczyźnie informacji, ale także przekazującą idee, bodziec do działania. Bohater liryki Wojtyłowskiej staje wobec autorytetu faktycznego i autorytetu przypisanego, przyjmując wobec niego określoną postawę.
- PozycjaRelacja z ojcem jako filar kształtowania tożsamości dziecka(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Luber, MartaPrzedmiotem niniejszego artykułu jest rola ojca w kształtowaniu się tożsamości dziecka. W pierwszej części przedstawiono najistotniejsze in-formacje dotyczące kwestii tożsamości i zależności wpływających na jej formowanie oraz przybliżono znaczące stanowiska psychologów oraz socjologów specjalizujących się w tej dziedzinie. W drugiej części pracy za-prezentowano opis i analizę roli ojca w toku kształtowania się tożsamości jednostki, jego kluczową funkcję w tym aspekcie, jak i wpływ jego braku na przebieg procesu indywiduacji córek i synów.
- PozycjaZ rodzeństwem przez życie(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Gurba, Ewa; Franc, TomaszW artykule wskazano na specyfikę relacji między rodzeństwem w porównaniu z innymi relacjami społecznymi człowieka. Relacje między rodzeństwem ujmowane są w kontekście życia rodziny rozumianej jako system. W oparciu o wyniki badań, dostępne w literaturze, podjęto próbę opisania charakterystyk relacji między rodzeństwem oraz zmian w tych relacjach w różnych fazach jego życia. Wskazano też wybrane predyktory jakości relacji między rodzeństwem oraz znaczenie tych relacji w biegu życiu człowieka; dla doświadczania jego dobrostanu i rozwoju.
- PozycjaJa to my, my to ty”. O komunikacji między bliźniakami(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Ostafiński, WitoldCelem artykułu jest ukazanie specyficznego i zagadkowego zjawiska komunikacji oraz więzi między bliźniakami, a także ich relacji ze światem zewnętrznym. W tekście przytoczono liczne przykłady historii bliźniąt opisywanych przez badaczy, którzy dzięki zastosowaniu metody studium przypadku stworzyli ich rzetelne portrety psychologiczne z odniesieniem do kwestii socjologicznych. Najważ-niejszym wnioskiem wynikającym z artykułu jest fakt, że bliźnięta lepiej komunikują się ze sobą niż ze światem zewnętrznym. Posiadają również doskonale wykształcony język komunikacji niewerbalnej. Mogą mieć jednak problemy z przyswajaniem wzorców porozumiewania się istotnych dla danej grupy społecznej. Bliźniacza więź wzbudza emocje, fascynację, zapytania, a ich wzajemna miłość zasługuje na miano wyjątkowej.
- PozycjaRodzeństwo w źródłach starożytnych. Wybrane aspekty(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Gilski, MarekArtykuł prezentuje skrótowo najważniejsze aspekty relacji łączącej rodzeństwo opisane w starożytnych źródłach greckich, rzymskich, zarówno pogańskich, jak i chrześcijańskich. Przedmiotem analiz jest pięć kwestii: silna więź, współpraca oraz punkty zapalne w relacjach rodzeństwa oraz różnice między rodzeństwem związane z odmiennym systemem wychowania. W ostatnim punkcie przytoczona jest anegdota związana z powoływaniem się na brata w celu osiągnięcia nieuczciwych korzyści
- PozycjaWstęp(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Wronka, StanisławPrezentowane teksty są owocem II Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Człowiek w relacji do...”, której tematem był Autorytet. Odby-ła się ona on-line z powodu panującej epidemii koronawirusa COVID-19 w dniu 21 maja 2020 roku. Zorganizowana została przez Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Inter-dyscyplinarne Koło Naukowe Myśli Personalistycznej Jana Pawła II „Tra-ditio” oraz Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”. Udział w niej wzięli głównie doktoranci z różnych uczelni wyższych w Polsce. Miała ona charakter interdyscyplinarny, temat autorytetu został podjęty na płasz-czyźnie teologicznej, filozoficznej, społecznej, pedagogicznej, rodzinnej, literackiej.