Zbiory w Repozytorium
Przeszukaj kolekcje
Najnowsze publikacje
Pozycja
Semantyka „(nie)pewności” w horyzoncie logiki i wiary
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2026) Radziechowski, Dariusz
Rozdział podejmuje problem złożoności „(nie)pewności” w trzech wymiarach: semantycznym, logicznym i religijnym. Posługując się obrazem Arthura Hughesa Uncertainty (1878), jako metaforą wizualną, autor analizuje pięć form niepewności: ontologiczną, epistemiczną, aksjologiczną, wolitywną i egzystencjalną. Analiza ukazuje, w jaki sposób formalne systemy logiczne — w tym logika wielowartościowa Łukasiewicza, logika epistemiczna Hintikki oraz logika rozmyta Zadeha — przedstawiają stany pośrednie między prawdą a fałszem. W wymiarze religijnym, odwołując się do myśli Kierkegaarda, Akwinaty i Schelera, autor dowodzi, że niepewność nie jest niedoskonałością poznania ani wiary, lecz ich naturalnym i twórczym warunkiem. Wiara jawi się zatem jako „pewność w niepewności” — przestrzeń, w której rozum spotyka się z zaufaniem, a logika splata się z miłością.
Pozycja
(Nie)pewność
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2026) Laskowska, Ewa
Monografia „(Nie)pewność” pod redakcją naukową Ewy Laskowskiej gromadzi teksty Piotra Jedynaka, Anety Gawkowskiej, Bogdana Szlachty, Jolanty Dudek, Teresy Grabińskiej, Dariusza Radziechowskiego, Włodzimierza Wołyńca i Rafała Prostaka, powstałe w ramach Dni Jana Pawła II w 2025 roku. Celem tomu jest wieloaspektowe rozpoznanie napięcia między pewnością i niepewnością jako kluczowego doświadczenia człowieka późnej nowoczesności oraz zbadanie jego przejawów w poznaniu, nauce, polityce, prawie, wierze, literaturze i wolności, ze szczególnym uwzględnieniem myśli Karola Wojtyły, późniejszego papieża Jana Pawła II. Metodologia ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje analizę filozoficzną i teologiczną, hermeneutykę tekstów papieskich, interpretację literaturoznawczą, analizę semantyczno-logiczną oraz krytyczną syntezę ustaleń socjologii, politologii, teorii prawa i epistemologii. Badania wykazują, że nowoczesne dążenie do pewności wiedzy i pełnej kontroli paradoksalnie intensyfikuje poczucie ryzyka, lęku i utraty sprawczości; polityka i prawo pozostają sferami konfliktu, w których trwałym punktem odniesienia powinny być godność i prawa osoby ludzkiej; natomiast wzrost wiarygodności wiedzy naukowej i protonaukowej opartej na symulacjach komputerowych nie zapewnia sensu egzystencji bez zakorzenienia aksjologicznego. Analizy wiary wskazują, że jej pewność, oparta na autorytecie Boga, współistnieje z poznawczą ciemnością wynikającą z nieadekwatności ludzkiego poznania wobec tajemnicy. Interpretacja poezji Wojtyły ukazuje Odkupienie jako odpowiedź na niepokój poznawczy i egzystencjalny, a refleksja nad wolnością dowodzi, że autentyczne samostanowienie nie eliminuje niepewności, lecz zakłada ryzyko, odpowiedzialność i orientację na prawdę. Zestawienie tych perspektyw prowadzi do wniosku, że niepewność nie jest wyłącznie brakiem wiedzy. Jest zaś konstytutywnym i potencjalnie twórczym horyzontem ludzkiego poznania, decyzji i wiary; może być przeżywana konstruktywnie dzięki integracji rozumu, zaufania, wartości i miłości.
Pozycja
Historia rozwoju metod teologii
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, 2026) Napiórkowski, Andrzej A.
Monografia naukowa Andrzeja A. Napiórkowskiego OSPPE pt. Historia rozwoju metod teologii podejmuje problem historycznego kształtowania się metod badawczych stosowanych w refleksji teologicznej od początków chrześcijaństwa po współczesność. Celem publikacji jest wypełnienie luki w polskiej i europejskiej literaturze teologicznej poprzez całościowe ukazanie ewolucji sposobów interpretacji Objawienia judeochrześcijańskiego oraz działania Boga w historii, Kościele i ludzkim doświadczeniu wiary. Zastosowana metodologia ma charakter historyczno-teologiczny, hermeneutyczny i krytyczny: autor rekonstruuje kolejne modele badawcze, analizuje ich uwarunkowania kulturowe, filozoficzne i eklezjalne oraz uwzględnia tradycję katolicką, prawosławną i ewangelicką. Najważniejsze wyniki badań ukazują pluralizm metod teologicznych, ich zależność od kontekstu epoki oraz napięcie między racjonalnością akademicką, wiernością dogmatowi, życiem liturgicznym, doświadczeniem mistycznym i potrzebą komunikatywności wiary. Publikacja wskazuje, że współczesna teologia nie może ograniczać się ani do pozytywistycznego modelu naukowości, ani do statycznego powtarzania formuł doktrynalnych. Wnioskiem monografii jest postulat nowej, integralnej metodologii teologicznej, zakorzenionej w Piśmie Świętym i Tradycji, otwartej na hermeneutykę, interdyscyplinarność, kontekst kulturowy oraz eklezjalny wymiar wiary.
Pozycja
Krzywe zwierciadło mediów. Konstrukcja obrazu społeczeństwa w polskich mediach popularnych. Analiza „in memoriam” Michała Grzechyni
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2026) Urzędowska, Aleksandra
Rozdział został poświęcony analizie sposobów konstruowania obrazu społeczeństwa w polskich mediach popularnych, inspirowanej badaniami przeprowadzonymi przez zmarłego na początku 2025 roku studenta Michała Grzechynię w jego pracy licencjackiej dotyczącej serialu „Świat według Kiepskich”. Tekst, napisany „in memoriam”, stanowi refleksję nad aktualnością i doniosłością jego ustaleń, zgodnie z którymi medialne reprezentacje społeczeństwa funkcjonują jako „krzywe zwierciadło” – nie tyle wiernie odzwierciedlające rzeczywistość, ile symbolicznie ją przetwarzające i interpretujące. Autorka omawia mechanizmy charakterystyczne dla kultury popularnej, takie jak przerysowanie, groteska, stereotypizacja oraz językowa stylizacja, wskazując ich rolę w upraszczaniu i jednoczesnym kulturowym oswajaniu złożonych zjawisk społecznych. Całość podkreśla znaczenie odpowiedzialności twórców medialnych oraz kultury popularnej jako przestrzeni diagnozy społecznej i refleksji nad kondycją współczesnego społeczeństwa.
Pozycja
Między ciekawością a odpowiedzialnością. Odbiorcy drastycznych treści w mediach i ich wybory
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2026) Zubek, Marcelina
Rozdział podejmuje problematykę odbioru drastycznych treści w mediach, analizując napięcie między ciekawością a odpowiedzialnością towarzyszącą jednostkowym i zbiorowym wyborom. W pierwszej części omówiono teorię związaną z tematem, a także przedstawiono mechanizmy psychologiczne i społeczne, które skłaniają odbiorców do sięgania po materiały nacechowane brutalnością, cierpieniem czy przemocą. Następnie ukazano rolę mediów w kształtowaniu praktyk odbiorczych oraz strategie ich legitymizowania. Szczególną uwagę zwrócono na kwestie etyczne: granice wolności wyboru, konsekwencje emocjonalne oraz wpływ na wrażliwość społeczno-moralną. Analiza ukazuje, że decyzje odbiorców są rezultatem dynamicznej gry pomiędzy indywidualną ciekawością, normami społecznymi i odpowiedzialnością za współtworzenie kultury medialnej. Wyniki badań i rozważań teoretycznych wskazują na potrzebę refleksyjnego podejścia zarówno ze strony użytkowników, jak i instytucji medialnych.