Wygenerowane milczenie? Sztuczna inteligencja a regres języka mówionego jako nowe zagrożenie dla komunikacji interpersonalnej

Uproszczony widok
dc.contributor.authorPaciorek, Katarzyna
dc.date.accessioned2026-08-13T10:32:31Z
dc.date.available2026-08-13T10:32:31Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractW rozdziale podjęty został temat sztucznej inteligencji wobec regresu języka mó­wionego jako nowego zagrożenia dla komunikacji interpersonalnej. W dobie powszechnego wykorzystywania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji ob­serwujemy nowe zjawisko, które staje się coraz bardziej widoczne. Jest to regres języka mówionego. Automatyzacja procesów myślowych, powierzanie form AI, sztuczne tworzenie i generowanie treści oraz uzależnienie od algorytmicznych podpowiedzi prowadzą do zaniku umiejętności swobodnego, spontanicznego i logicznego wypowiadania się. Niniejszy tekst łączy perspektywę badawczą z obserwacją sfery oratorskiej. Obejmuje analizę sposobu działania sztucznej inteligencji i jej wpływy na kompetencje retoryczne i argumentacyjne. Język mówiony nie jest jedynie narzędziem przekazu, ale i kluczowym elementem budowania relacji, tworzenia tożsamości i określania bezpieczeństwa komunikacyjnego. Zastępowanie własnego głosu wygenerowanym tekstem powoduje, że tracimy nie tylko sprawczość w dialogu, ale też zdolność do autentycznego wyrażania siebie. W tym kontekście została poddana analizie przyszłość języka w erze sztucznej inteligencji. Zasadnicze pytania badawcze brzmią: Czy możliwa jest etyczna komunikacja bez żywego słowa? Czy zachowanie kompetencji mówienia nie staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań dla edukacji, mediów i społeczeństwa obywatelskiego? Świadomość istnienia tego zagrożenia może skłaniać do pogłębionej refleksji naukowej i być czynnikiem mobilizującym do prowadzenia dalszych badań nad tym zagadnieniem.pl
dc.description.abstract In the era of widespread reliance on artificial intelligence tools, we are witnessing a phenomenon that is subtle yet increasingly evident: the regression of spoken language. The automation of cognitive processes, the delegation of content creation to AI, and the dependence on algorithmic prompts contribute to the decline of the ability to express oneself freely, spontaneously, and coherently. In this article, combining a research-based perspective with long-standing experience as a speaker, I examine how AI affects our rhetorical and argumentative skills. Spoken language is not merely a vehicle of information transfer but a fundamental element in building relationships, identity, and communicative security. When we begin to replace our own voice with generated text, we lose not only agency in dialogue but also the capacity for authentic self-expression. Within this context, I pose questions about the future of language in the age of artificial intelligence: Is ethical communication possible without the living word? And does the preservation of speaking competence now represent one of the most pressing challenges for education, media, and civil society? Recognizing the existence of this threat may stimulate further reflection and serve as a motivating factor for continued research on the subject.en
dc.identifier.doihttps://doi.org/10.15633/9788383701431.07
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/123456789/968
dc.language.isopl
dc.publisherUniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe
dc.relation.ispartofEdukacja medialna - ideał czy konieczność?, red. Cymanow-Sosin Klaudia, Kraków 2026. s. 159-172
dc.rightsAttribution 4.0 Internationalen
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectsztuczna inteligencja
dc.subjectkomunikacja interpersonalna
dc.subjectAI
dc.subjectChatGPT
dc.subjectzagrożenie komunikacyjne
dc.titleWygenerowane milczenie? Sztuczna inteligencja a regres języka mówionego jako nowe zagrożenie dla komunikacji interpersonalnej
dc.title.alternativeGenerated silence? Artificial Intelligence and the regression of spoken language as a new threat to interpersonal communication
dc.typebookPart
Pliki
Kolekcje
Rozdziały w monografiach