Wygenerowane milczenie? Sztuczna inteligencja a regres języka mówionego jako nowe zagrożenie dla komunikacji interpersonalnej
Ładowanie...
Data
2026
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe
Abstrakt
W rozdziale podjęty został temat sztucznej inteligencji wobec regresu języka mówionego jako nowego zagrożenia dla komunikacji interpersonalnej. W dobie powszechnego wykorzystywania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji obserwujemy nowe zjawisko, które staje się coraz bardziej widoczne. Jest to regres języka mówionego. Automatyzacja procesów myślowych, powierzanie form AI, sztuczne tworzenie i generowanie treści oraz uzależnienie od algorytmicznych podpowiedzi prowadzą do zaniku umiejętności swobodnego, spontanicznego i logicznego wypowiadania się. Niniejszy tekst łączy perspektywę badawczą z obserwacją sfery oratorskiej. Obejmuje analizę sposobu działania sztucznej inteligencji i jej wpływy na kompetencje retoryczne i argumentacyjne. Język mówiony nie jest jedynie narzędziem przekazu, ale i kluczowym elementem budowania relacji, tworzenia tożsamości i określania bezpieczeństwa komunikacyjnego. Zastępowanie własnego głosu wygenerowanym tekstem powoduje, że tracimy nie tylko sprawczość w dialogu, ale też zdolność do autentycznego wyrażania siebie. W tym kontekście została poddana analizie przyszłość języka w erze sztucznej inteligencji. Zasadnicze pytania badawcze brzmią: Czy możliwa jest etyczna komunikacja bez żywego słowa? Czy zachowanie kompetencji mówienia nie staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań dla edukacji, mediów i społeczeństwa obywatelskiego? Świadomość istnienia tego zagrożenia może skłaniać do pogłębionej refleksji naukowej i być czynnikiem mobilizującym do prowadzenia dalszych badań nad tym zagadnieniem.
In the era of widespread reliance on artificial intelligence tools, we are witnessing a phenomenon that is subtle yet increasingly evident: the regression of spoken language. The automation of cognitive processes, the delegation of content creation to AI, and the dependence on algorithmic prompts contribute to the decline of the ability to express oneself freely, spontaneously, and coherently. In this article, combining a research-based perspective with long-standing experience as a speaker, I examine how AI affects our rhetorical and argumentative skills. Spoken language is not merely a vehicle of information transfer but a fundamental element in building relationships, identity, and communicative security. When we begin to replace our own voice with generated text, we lose not only agency in dialogue but also the capacity for authentic self-expression. Within this context, I pose questions about the future of language in the age of artificial intelligence: Is ethical communication possible without the living word? And does the preservation of speaking competence now represent one of the most pressing challenges for education, media, and civil society? Recognizing the existence of this threat may stimulate further reflection and serve as a motivating factor for continued research on the subject.
In the era of widespread reliance on artificial intelligence tools, we are witnessing a phenomenon that is subtle yet increasingly evident: the regression of spoken language. The automation of cognitive processes, the delegation of content creation to AI, and the dependence on algorithmic prompts contribute to the decline of the ability to express oneself freely, spontaneously, and coherently. In this article, combining a research-based perspective with long-standing experience as a speaker, I examine how AI affects our rhetorical and argumentative skills. Spoken language is not merely a vehicle of information transfer but a fundamental element in building relationships, identity, and communicative security. When we begin to replace our own voice with generated text, we lose not only agency in dialogue but also the capacity for authentic self-expression. Within this context, I pose questions about the future of language in the age of artificial intelligence: Is ethical communication possible without the living word? And does the preservation of speaking competence now represent one of the most pressing challenges for education, media, and civil society? Recognizing the existence of this threat may stimulate further reflection and serve as a motivating factor for continued research on the subject.
Opis
Słowa kluczowe
sztuczna inteligencja, komunikacja interpersonalna, AI, ChatGPT, zagrożenie komunikacyjne