(Nie)pewność
Ładowanie...
Data
2026
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe
Abstrakt
Monografia „(Nie)pewność” pod redakcją naukową Ewy Laskowskiej gromadzi teksty Piotra Jedynaka, Anety Gawkowskiej, Bogdana Szlachty, Jolanty Dudek, Teresy Grabińskiej, Dariusza Radziechowskiego, Włodzimierza Wołyńca i Rafała Prostaka, powstałe w ramach Dni Jana Pawła II w 2025 roku. Celem tomu jest wieloaspektowe rozpoznanie napięcia między pewnością i niepewnością jako kluczowego doświadczenia człowieka późnej nowoczesności oraz zbadanie jego przejawów w poznaniu, nauce, polityce, prawie, wierze, literaturze i wolności, ze szczególnym uwzględnieniem myśli Karola Wojtyły, późniejszego papieża Jana Pawła II. Metodologia ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje analizę filozoficzną i teologiczną, hermeneutykę tekstów papieskich, interpretację literaturoznawczą, analizę semantyczno-logiczną oraz krytyczną syntezę ustaleń socjologii, politologii, teorii prawa i epistemologii. Badania wykazują, że nowoczesne dążenie do pewności wiedzy i pełnej kontroli paradoksalnie intensyfikuje poczucie ryzyka, lęku i utraty sprawczości; polityka i prawo pozostają sferami konfliktu, w których trwałym punktem odniesienia powinny być godność i prawa osoby ludzkiej; natomiast wzrost wiarygodności wiedzy naukowej i protonaukowej opartej na symulacjach komputerowych nie zapewnia sensu egzystencji bez zakorzenienia aksjologicznego. Analizy wiary wskazują, że jej pewność, oparta na autorytecie Boga, współistnieje z poznawczą ciemnością wynikającą z nieadekwatności ludzkiego poznania wobec tajemnicy. Interpretacja poezji Wojtyły ukazuje Odkupienie jako odpowiedź na niepokój poznawczy i egzystencjalny, a refleksja nad wolnością dowodzi, że autentyczne samostanowienie nie eliminuje niepewności, lecz zakłada ryzyko, odpowiedzialność i orientację na prawdę. Zestawienie tych perspektyw prowadzi do wniosku, że niepewność nie jest wyłącznie brakiem wiedzy. Jest zaś konstytutywnym i potencjalnie twórczym horyzontem ludzkiego poznania, decyzji i wiary; może być przeżywana konstruktywnie dzięki integracji rozumu, zaufania, wartości i miłości.
The volume “(Un)certainty” edited by Ewa Laskowska brings together contributions by Piotr Jedynak, Aneta Gawkowska, Bogdan Szlachta, Jolanta Dudek, Teresa Grabińska, Dariusz Radziechowski, Włodzimierz Wołyniec, and Rafał Prostak, written for the 2025 John Paul II Days. The volume examines the tension between certainty and uncertainty as a defining experience of late modernity and investigates its manifestations in cognition, science, politics, law, faith, literature, and freedom, with the thought of Karol Wojtyła/John Paul II serving as its principal frame of reference. Its interdisciplinary methodology combines philosophical and theological analysis, hermeneutic readings of papal texts, literary interpretation, semantic and logical analysis, and a critical synthesis of findings from sociology, political science, legal theory, and epistemology. The studies show that the modern pursuit of certain knowledge and complete control paradoxically intensifies risk, anxiety, and loss of agency; politics and law remain conflictual spheres in which the dignity and rights of the human person should provide a durable normative reference; and the increasing reliability of scientific and protoscientific knowledge based on computer simulations does not by itself provide existential meaning without axiological grounding. The analyses of faith demonstrate that its certainty, rooted in God’s authority, coexists with cognitive obscurity arising from the inadequacy of human cognition before mystery. The interpretation of Wojtyła’s poetry presents Redemption as a response to cognitive and existential disquiet, while the discussion of freedom shows that authentic self-determination does not eliminate uncertainty but entails risk, responsibility, and an orientation towards truth. Taken together, these perspectives lead to the conclusion that uncertainty is not merely a deficit of knowledge but a constitutive and potentially creative horizon of human cognition, decision-making, and faith; it can be lived constructively through the integration of reason, trust, values, and love.
The volume “(Un)certainty” edited by Ewa Laskowska brings together contributions by Piotr Jedynak, Aneta Gawkowska, Bogdan Szlachta, Jolanta Dudek, Teresa Grabińska, Dariusz Radziechowski, Włodzimierz Wołyniec, and Rafał Prostak, written for the 2025 John Paul II Days. The volume examines the tension between certainty and uncertainty as a defining experience of late modernity and investigates its manifestations in cognition, science, politics, law, faith, literature, and freedom, with the thought of Karol Wojtyła/John Paul II serving as its principal frame of reference. Its interdisciplinary methodology combines philosophical and theological analysis, hermeneutic readings of papal texts, literary interpretation, semantic and logical analysis, and a critical synthesis of findings from sociology, political science, legal theory, and epistemology. The studies show that the modern pursuit of certain knowledge and complete control paradoxically intensifies risk, anxiety, and loss of agency; politics and law remain conflictual spheres in which the dignity and rights of the human person should provide a durable normative reference; and the increasing reliability of scientific and protoscientific knowledge based on computer simulations does not by itself provide existential meaning without axiological grounding. The analyses of faith demonstrate that its certainty, rooted in God’s authority, coexists with cognitive obscurity arising from the inadequacy of human cognition before mystery. The interpretation of Wojtyła’s poetry presents Redemption as a response to cognitive and existential disquiet, while the discussion of freedom shows that authentic self-determination does not eliminate uncertainty but entails risk, responsibility, and an orientation towards truth. Taken together, these perspectives lead to the conclusion that uncertainty is not merely a deficit of knowledge but a constitutive and potentially creative horizon of human cognition, decision-making, and faith; it can be lived constructively through the integration of reason, trust, values, and love.
Opis
Słowa kluczowe
Jan Paweł II, niepewność, pewność, rozum, wiara, wolność
Cytowanie
Seria
Dni Jana Pawła II; 20