Cisza jako (anty)wartość w świecie konsumpcji
Ładowanie...
Data
2026-06-30
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
Abstrakt
Dzieckiem świata konsumpcji jest „cywilizacja krzyku”. Cisza jako wartość egzystencjalna, społeczna i aksjologiczna stała się deficytowa. Deficyt ciszy dotyka podstawowych warunków możliwości myślenia, wolności i godności człowieka. W perspektywie ekologii akustycznej brak ciszy pokazuje degradację pejzażu dźwiękowego nadmiarem antropogenicznych dźwięków oraz proces desensytyzacji człowieka, który staje się pod wpływem hałasu obojętny na świat i innych ludzi. Jednocześnie cisza ma charakter ambiwalentny: jest źródłem lęku w kulturze zdominowanej przez logikę produktywności i aktywności. Szczególnym problemem jest proces utowarowienia ciszy, która z dobra powszechnego przekształca się w luksusowy towar dostępny za opłatą i dla nielicznych. Niezbędne jest powszechne chronienie prawa do ciszy i uznanie braku ciszy za szkodliwe zanieczyszczenie, które czyni człowieka chorym i zniewolonym. Cisza jawi się jako niezbędny warunek bycia myślącym i wolnym.
The “civilization of the scream” is a product of the consumerist world. Silence, as an existential, social, and axiological value, has become scarce. The lack of silence affects the fundamental conditions of thought, freedom, and human dignity. From the perspective of acoustic ecology, the lack of silence demonstrates the degradation of the soundscape due to an excess of anthropogenic sounds and the process of human desensitization, which, under the influence of noise, becomes increasingly indifferent to the world and other people. At the same time, silence has an ambivalent nature: it is also a source of anxiety in a culture dominated by the logic of productivity and activity. A particular problem is the process of commodification of silence, which transforms from a common good into a luxury commodity available for a fee and for the few. It is essential to universally protect the right to silence, to recognize silence as a harmful pollutant that makes humans sick and enslaved. Silence appears as a necessary condition for being thoughtful and free.
The “civilization of the scream” is a product of the consumerist world. Silence, as an existential, social, and axiological value, has become scarce. The lack of silence affects the fundamental conditions of thought, freedom, and human dignity. From the perspective of acoustic ecology, the lack of silence demonstrates the degradation of the soundscape due to an excess of anthropogenic sounds and the process of human desensitization, which, under the influence of noise, becomes increasingly indifferent to the world and other people. At the same time, silence has an ambivalent nature: it is also a source of anxiety in a culture dominated by the logic of productivity and activity. A particular problem is the process of commodification of silence, which transforms from a common good into a luxury commodity available for a fee and for the few. It is essential to universally protect the right to silence, to recognize silence as a harmful pollutant that makes humans sick and enslaved. Silence appears as a necessary condition for being thoughtful and free.
Opis
Słowa kluczowe
cisza, cywilizacja krzyku, ekologia akustyczna, hałas, pejzaż dźwiękowy