Śmierć Jezusa w narracji Łukaszowej i w przekazie Talmudu babilońskiego. Ujęcie krytyczno-teologiczne
Ładowanie...
Data
2025
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN czasopisma
Tytuł tomu
Wydawca
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe
Abstrakt
Celem pracy jest analiza przekazu o męce i śmierci Jezusa w wersji św. Łukasza i porównanie go z fragmentami Talmudu babilońskiego (Sanh 43a). Szczególna uwaga została zwrócona zarówno na przekaz ewangeliczny, jak i na teksty talmudyczne dotyczące Jezusa. Głównym problemem pracy jest odpowiedź na pytanie, na ile powstałe w późniejszym okresie teksty rabiniczne mogą w jakikolwiek sposób, przez ukazanie ich podobieństw i różnic z opisami męki i śmierci Jezusa, pomoc w znalezieniu potwierdzenia autentyczności przebiegu wydarzeń opisanych w Ewangelii św. Łukasza oraz jakie nowe elementy i informacje możemy odnaleźć w źródłach talmudycznych, które mogą rzucić nowe światło na kwestie ostatnich chwil z życia Jezusa. W rozdziale pierwszym została przedstawiona w ogólnym zarysie problematyka dotycząca samego kształtowania się Łukaszowego opisu męki i śmierci Jezusa oraz następujące po sobie fazy procesu tworzenia się opisów ewangelicznych o męce i śmierci Jezusa, a także rozwój opisów męki i śmierci Jezusa oraz udział tekstów Starego Testamentu w kształtowaniu się narracji pasyjnych. Drugi rozdział dotyczy przekazu Talmudu o śmierci Jezusa: kontekst historyczny powstania Talmudu i jego formowanie się; elementy Talmudu – Miszna, baraity, midrasze, Tosefta i Gemara; systematyczne przedstawienie poszczególnych kwestii odnoszących się do osoby Jezusa w Talmudzie; kwestie odnoszące się do procesu i kary śmierci według nauki talmudycznej. Główną część rozdziału stanowi analiza i komentarz do fragmentów interpretujących proces i śmierć Jezusa ze zwróceniem szczególnej uwagi na fragment Talmudu babilońskiego (Sanh 43a). W trzecim rozdziale zostały omówione kwestie dotyczące tradycji ewangelicznej i talmudycznej opisującej narodziny i pochodzenie Jezusa z Nazaretu oraz treści dotyczące działalności i nauczania Jezusa oraz porównano w nim opisy procesu i śmierci Jezusa w tradycji ewangelicznej i źródłach rabinicznych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na przekaz św. Łukasza oraz Talmudu babilońskiego, została też poddana charakterystyce osoba św. Łukasza.
The aim of this study is to analyze the account of the Passion and death of Jesus as presented in the Gospel of Luke and to compare it with passages from the Babylonian Talmud (Sanhedrin 43a). Particular attention has been given to both the Gospel narrative and the Talmudic texts concerning Jesus. The main research problem of this study is to answer the question of to what extent later rabbinic texts, by highlighting their similarities and differences with the Passion and death narratives of Jesus, may help confirm the authenticity of the events described in the Gospel of Luke, and what new elements and information can be found in Talmudic sources that may shed new light on the final moments of Jesus' life. The first chapter provides a general outline of the process of shaping Luke’s account of the Passion and death of Jesus, the successive phases of the formation of Gospel Passion and death narratives, as well as the development of these descriptions and the role of Old Testament texts in shaping the Passion narratives. The second chapter examines the Talmudic account of Jesus' death, the historical context of the Talmud's formation, and its structural components—including the Mishnah, Baraitot, Midrashim, Tosefta, and Gemara. It also systematically presents various references to Jesus in the Talmud, particularly regarding his trial and execution according to Talmudic law. The core part of this chapter consists of an analysis and commentary on passages interpreting Jesus' trial and death, with particular emphasis on Sanhedrin 43a. The third chapter discusses the Gospel and Talmudic traditions regarding the birth and origin of Jesus of Nazareth, as well as aspects of his ministry and teachings. It also compares the descriptions of Jesus' trial and death in the Gospel tradition and rabbinic sour ces, with special focus on the accounts of Luke and the Babylonian Talmud. Additionally, this chapter includes a characterization of Luke as an author of the Passion narrative.
The aim of this study is to analyze the account of the Passion and death of Jesus as presented in the Gospel of Luke and to compare it with passages from the Babylonian Talmud (Sanhedrin 43a). Particular attention has been given to both the Gospel narrative and the Talmudic texts concerning Jesus. The main research problem of this study is to answer the question of to what extent later rabbinic texts, by highlighting their similarities and differences with the Passion and death narratives of Jesus, may help confirm the authenticity of the events described in the Gospel of Luke, and what new elements and information can be found in Talmudic sources that may shed new light on the final moments of Jesus' life. The first chapter provides a general outline of the process of shaping Luke’s account of the Passion and death of Jesus, the successive phases of the formation of Gospel Passion and death narratives, as well as the development of these descriptions and the role of Old Testament texts in shaping the Passion narratives. The second chapter examines the Talmudic account of Jesus' death, the historical context of the Talmud's formation, and its structural components—including the Mishnah, Baraitot, Midrashim, Tosefta, and Gemara. It also systematically presents various references to Jesus in the Talmud, particularly regarding his trial and execution according to Talmudic law. The core part of this chapter consists of an analysis and commentary on passages interpreting Jesus' trial and death, with particular emphasis on Sanhedrin 43a. The third chapter discusses the Gospel and Talmudic traditions regarding the birth and origin of Jesus of Nazareth, as well as aspects of his ministry and teachings. It also compares the descriptions of Jesus' trial and death in the Gospel tradition and rabbinic sour ces, with special focus on the accounts of Luke and the Babylonian Talmud. Additionally, this chapter includes a characterization of Luke as an author of the Passion narrative.
Opis
Słowa kluczowe
Jezus, śmierć, męka, Ewangelia św. Łukasza, Talmud babiloński