Od zasady „accountability” do kanonisty towarzyszącego osobom skrzywdzonym wykorzystaniem seksualnym w Kościele

dc.contributor.authorBrzemia-Bonarek, Aleksandra
dc.date.accessioned2026-01-27T09:46:09Z
dc.date.available2026-01-27T09:46:09Z
dc.date.issued2023
dc.description.abstractRozdział Aleksandry Brzemii‑Bonarek analizuje, jak rozwój wiktymologii i ochrony praw człowieka doprowadził do przekształcenia klasycznego, sprawco‑centrycznego modelu prawa karnego w taki, który uznaje ofiarę za podmiot postępowania i domaga się szczególnej ochrony jej praw. Autorka omawia ewolucję dokumentów Stolicy Apostolskiej – od „Sacramentorum sanctitatis tutela” i „Normae de gravioribus delictis” po motu proprio „Vos estis lux mundi” – pokazując stopniowe wprowadzanie języka „ofiary” oraz norm nakazujących troskę duchową, medyczną, terapeutyczną i prawną wobec osób skrzywdzonych i ich rodzin. Centralnym wątkiem jest zasada „accountability”, rozumiana jako rozliczalność Kościoła w zakresie raportowania nadużyć, sprawiedliwego osądzania sprawców, kompensacji szkód i prewencji systemowej, angażującej struktury powszechne i lokalne, a także ruchy świeckich i wyspecjalizowane ośrodki. W tym kontekście kanonista nie jest jedynie technicznym wykonawcą norm, lecz osobą towarzyszącą ofiarom, łączącą wymóg bezstronności procesowej z empatyczną postawą wobec zranionych, zgodnie z wezwaniami papieża Franciszka do solidarności z ofiarami nadużyć w Kościele.pl
dc.description.abstract In this chapter, Aleksandra Brzemia‑Bonarek explores how the development of victimology and human‑rights protection has transformed a traditional offender‑centred criminal paradigm into one that recognises the victim as a subject of proceedings and calls for enhanced protection of his or her rights. The author traces the evolution of the Holy See’s documents – from “Sacramentorum sanctitatis tutela” and the “Normae de gravioribus delictis” to the motu proprio “Vos estis lux mundi” – showing the gradual introduction of the term “victim” and legal obligations to provide spiritual, medi­cal, therapeutic, and legal assistance to abused persons and their relatives. At the heart of the reflection lies the principle of accountability, understood as the Church’s responsibility to report abuse, deliver just judgments, ensure compensation, and implement systemic prevention that involves universal and local structures, lay initiatives, and specialised centres. Within this framework, the canon lawyer is portrayed not merely as a technical expert but as one who accompanies victims, combining procedural impartiality with an attitude of empathy, in line with Pope Francis’s calls for solidarity with those harmed by abuse in the Church.en
dc.identifier.doihttps://doi.org/10.15633/9788383700755.01
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/123456789/917
dc.language.isopl
dc.publisherUniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe
dc.relation.ispartofOchrona małoletnich i osób prawnie z nimi zrównanych w prawie kanonicznym. Vademecum, red. Bartłomiej Pieron, Kraków 2023, s. 9-32
dc.relation.ispartofseriesAnnales Canonici Monographiae; 11
dc.rightsAttribution 4.0 Internationalen
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectaccountability
dc.subjectwiktymologia
dc.subjectprawa ofiar
dc.subjectnadużycia seksualne w Kościele
dc.subjectprawo kanoniczne
dc.titleOd zasady „accountability” do kanonisty towarzyszącego osobom skrzywdzonym wykorzystaniem seksualnym w Kościele
dc.title.alternativeFrom the principle of accountability to the canon lawyer accompanying victims of sexual abuse in the Church
dc.typebookPart
Pliki