Przeglądaj wg Autor "Gilski, Marek"
Teraz wyświetlane 1 - 8 z 8
Wyników na stronę
Opcje sortowania
- PozycjaDignitatis humanae. Sobór Watykański II o wolności religijnej(Wydawnictwo Scriptum, 2024) Gilski, Marek; Wąsek, Damian; Nadbrzeżny, AntoniDignitatis humanae. Sobór Watykański II o wolności religijnej to druga książka z serii monografii poświęconych dokumentom Soboru Watykańskiego II. Cała seria ma na celu przedstawienie Soboru z perspektywy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Opisuje aspekt historyczny dokumentów, ich soborową genezę, specyfikę językową, najważniejsze idee teologiczne, ich recepcję i wymiar duszpasterski oraz pojawiające się w tych przestrzeniach inspiracje na przyszłość. Książka poświęcona jest wolności religijnej. Składa się z pięciu rozdziałów i dwóch aneksów. W pierwszej części dokonano krótkiego przeglądu idei wolności religijnej przed Soborem Watykańskim II, a więc przez ponad dwa tysiące lat chrześcijaństwa. Druga część koncentruje się na dyskusjach soborowych. Przedstawia zarówno propozycje przesłane na Sobór przez biskupów, przełożonych zakonnych, uniwersytety i kongregacje Kurii Rzymskiej, jak i prace nad dokumentem w komisjach, jego schematy i opinie wyrażone w auli soborowej. Analiza językowa kluczowych terminów łacińskich pojawiających się w Dignitatis humanae, przedstawiona w kolejnej części, pozwala odkryć pojęcia takie jak coercitio, immunis i ordo publicus jako specyficzne dla Deklaracji o wolności religijnej. Czwarta część to szczegółowe i systematyczne omówienie idei teologicznych obecnych na kartach soborowego dokumentu. Ostatnia część monografii poświęcona jest propozycjom na przyszłość. Pierwszy aneks omawia wolność religijną w innych religiach, a drugi przedstawia relację między wolnością a posłuszeństwem zakonnym. Dignitatis humanae kieruje uwagę na cztery obszary. Po pierwsze, Deklaracja umożliwia budowanie przestrzeni dialogu Kościoła ze współczesnym światem, który charakteryzuje się wielokulturowością, pluralizmem religijnym i politycznym oraz postępującą demokratyzacją struktur państwowych. Po drugie, inspiruje i kształtuje poszukiwanie nowych teologicznych odpowiedzi na tradycyjne pytania o naturę prawdy, wolności i innych komponentów ludzkiej godności. Po trzecie, Deklaracja jest współczesnym komentarzem do ewangelicznej wizji struktur kościelnych i wezwaniem, by wyzbyły się one przejawów autorytaryzmu i arogancji, a otoczyły troską każdego człowieka, także tego, który znajduje się na peryferiach chrześcijaństwa lub jest całkowicie poza Kościołem. Po czwarte, tekst ten jest bardzo dobrym wprowadzeniem do właściwego rozumienia, na czym polega państwo neutralne światopoglądowo, które w swojej trosce o dobro wszystkich obywateli powinno uwzględniać także zaspokajanie ich potrzeb religijnych. Pomimo upływu 60 lat od promulgacji Dignitatis humanae, Deklaracja nie tylko pozostaje aktualna, ale wciąż czeka na pełną recepcję.
- PozycjaGaudium et spes. Sobór Watykański II o relacji Kościoła i świat(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, 2026) Gilski, Marek; Wąsek, Damian; Artemiuk, PrzemysławPublikacja Gaudium et spes. Sobór Watykański II o relacji Kościoła do świata stanowi kompleksowe opracowanie soborowej Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym, ukazujące jej genezę, strukturę, główne idee oraz znaczenie dla współczesnej teologii i życia Kościoła. Autorzy przedstawiają szeroki kontekst historyczno-teologiczny poprzedzający Vaticanum II, analizując ewolucję chrześcijańskiego spojrzenia na świat, kulturę i nowoczesność. Szczegółowo rekonstruują proces powstawania dokumentu – od pierwszych schematów, przez debaty soborowe, aż po ostateczną redakcję tekstu – w oparciu o bogate materiały źródłowe. Książka analizuje kluczowe idee Gaudium et spes: solidarność Kościoła z całą rodziną ludzką, dialog ze światem, metodologię „czytania znaków czasu”, godność oso by ludzkiej oraz odpowiedzialność chrześcijan za historię i kulturę. Szczególną uwagę poświęcono przełomowemu charakterowi dokumentu, który odchodzi od konfrontacyjnego modelu relacji Kościoła ze światem, proponując wizję wspólnoty obecnej pośród ludzkich do świadczeń i zdolnej do dialogu ze współczesnością. Ponadto omówiono recepcję Konstytucji w posoborowym nauczaniu Kościoła oraz jej aktualność wobec współczesnych wyzwań społecznych, kulturowych i duchowych. W rezultacie Gaudium et spes jawi się jako jeden z najważniejszych dokumentów Soboru Watykańskiego II – tekst, który otworzył nowe perspektywy myślenia o relacji Kościoła i świata oraz pozostaje inspiracją dla współczesnej refleksji teologicznej.
- PozycjaNostra aetate. Sobór Watykański II o religiach niechrześcijańskich(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Scriptum, 2025) Wąsek, Damian; Gilski, Marek; Huspeková, TerezaPublikacja Nostra aetate. Sobór Watykański II o religiach niechrześcijańskich stanowi kompleksowe opracowanie soborowej Deklaracji. Celem książki jest ukazanie istoty chrześcijańskiego spojrzenia na wyznawców innych religii oraz genezy i znaczenia tego przełomowego dokumentu. Autorzy przedstawiają szeroki kontekst historyczno-teologiczny poprzedzający Sobór Watykański II, aby uwypuklić nowatorski charakter deklaracji na tle wcześniejszego nauczania Kościoła. Szczegółowo zrekonstruowano proces powstawania Nostra aetate – od głosów (vota) biskupów przed Soborem, przez prace komisji i debaty soborowe, po ostateczną redakcję tekstu – w oparciu o bogate materiały źródłowe. Książka analizuje treść i strukturę tej pięciopunktowej deklaracji, w tym przeprowadza unikatową analizę językową kluczowych pojęć dokumentu. Omówiono także znaczenie teologiczne Nostra aetate: dokument ten przełamał dotychczasowe podejście ekskluzywistyczne i zapoczątkował inkluzywne nastawienie Kościoła do religii niechrześcijańskich. Ponadto ukazano wpływ deklaracji na rozwój dialogu międzyreligijnego oraz na jej recepcję w posoborowym nauczaniu Kościoła. W rezultacie Nostra aetate jawi się jako punkt zwrotny w relacjach Kościoła z innymi religiami – jej przesłanie szacunku i braterstwa pozostaje aktualne, stanowiąc fundament dalszych działań na rzecz autentycznego dialogu i pokoju między wyznawcami rożnych tradycji.
- PozycjaOrientalium ecclesiarum. Sobór Watykański II o Kościołach katolickich wschodnich(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo «scriptum»,, 2025) Gilski, Marek; Wąsek, Damian; Błaza, MarekOrientalium Ecclesiarum. Sobor Watykański II o Kościołach katolickich wschodnich to czwarta książka z serii monografii poświęconych dokumentom Soboru Watykańskiego II. Cała seria ma na celu przedstawienie Soboru z perspektywy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Opisuje aspekt historyczny dokumentów, ich soborową genezę, specyfikę językową, najważniejsze idee teologiczne, ich recepcję i wymiar duszpasterski oraz pojawiające się w tych przestrzeniach inspiracje na przyszłość. Książka poświęcona jest Kościołom katolickim wschodnim. Składa się z pięciu rozdziałów i dwóch dodatków. Pierwsza część zawiera krótki przegląd Kościołów katolickich wschodnich i historię ich przedsoborowych relacji z Kościołem katolickim na Zachodzie. Druga część koncentruje się na dyskusjach soborowych. Przedstawia zarówno propozycje przesłane na Sobór przez biskupów, przełożonych zakonnych, uniwersytety i kongregacje Kurii Rzymskiej, jak i prace nad dokumentem w komisjach, jego schematy i opinie wyrażone w auli soborowej. Analiza językowa kluczowych terminów łacińskich w Orientalium Ecclesiarum ujawnia pojęcia specyficzne dla Dekretu. Czwarta część to szczegółowe i systematyczne omówienie idei teologicznych obecnych w soborowym dokumencie oraz próba oceny tych idei. Ostatnia część monografii poświęcona jest recepcji i perspektywom wynikającym z wcześniejszych analiz. W aneksach zaprezentowano spojrzenie na tytułową problematykę z perspektywy przedstawicieli Kościoła grekokatolickiego.
- PozycjaRodzeństwo w źródłach starożytnych. Wybrane aspekty(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2021) Gilski, MarekArtykuł prezentuje skrótowo najważniejsze aspekty relacji łączącej rodzeństwo opisane w starożytnych źródłach greckich, rzymskich, zarówno pogańskich, jak i chrześcijańskich. Przedmiotem analiz jest pięć kwestii: silna więź, współpraca oraz punkty zapalne w relacjach rodzeństwa oraz różnice między rodzeństwem związane z odmiennym systemem wychowania. W ostatnim punkcie przytoczona jest anegdota związana z powoływaniem się na brata w celu osiągnięcia nieuczciwych korzyści
- PozycjaUnitatis redintegratio. Sobór Watykański II o ekumenizmie(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2024) Wąsek, Damian; Gilski, Marek; Kałużny, TadeuszUnitatis redintegratio. Sobór Watykański II o ekumenizmie to trzecia książka z serii monografii poświęconych dokumentom Soboru Watykańskiego II. Cała seria ma na celu przedstawienie Soboru z perspektywy przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Opisuje aspekt historyczny dokumentów, ich soborową genezę, specyfikę językową, najważniejsze idee teologiczne, ich recepcję i wymiar duszpasterski oraz pojawiające się w tych przestrzeniach inspiracje na przyszłość. Książka poświęcona jest ekumenizmowi. Składa się z pięciu rozdziałów i jednego dodatku. Pierwsza część zawiera krótki przegląd wysiłków ekumenicznych przed Soborem Watykańskim II. Druga część koncentruje się na dyskusjach soborowych. Przedstawia zarówno propozycje przesłane na Sobór przez biskupów, przełożonych zakonnych, uniwersytety i kongregacje Kurii Rzymskiej, jak i prace nad dokumentem w komisjach, jego schematy i opinie wyrażone w auli soborowej. Analiza językowa kluczowych terminów łacińskich w Unitatis redintegratio ujawnia pojęcia specyficzne dla Dekretu o ekumenizmie. Czwarta część to szczegółowe i systematyczne omówienie idei teologicznych obecnych w soborowym dokumencie. Po tym omówieniu następuje próba oceny tych idei. Ostatnia część monografii poświęcona jest recepcji i perspektywom wynikającym z wcześniejszych analiz. W aneksie omówiono spojrzenie na Dekret o ekumenizmie w innych Kościołach i Wspólnotach chrześcijańskich.
- PozycjaWokół pytań o apologie. Akcenty krakowskie(Wydawnictwo "Scriptum", 2024) Wąsek, Damian; Drzyżdżyk, Szymon; Gilski, MarekWierzący mogą dziś pytać: W jaki sposób prezentować chrześcijaństwo wobec niechrześcijan i niewierzących? Jak bronić własnej wiary? Gdzie szukać najskuteczniejszych argumentów? Jak zintegrować współczesne myślenie naukowe i kulturowe z prawdami głoszonymi w Kościele? Swoje wątpliwości mogą mieć również osoby, które zastanawiają się nad konwersją lub przyjęciem katolicyzmu. Książka Wokół pytań o apologie jest przyczynkiem do odpowiedzi na te i podobne pytania. Pierwsza jej część zawiera refleksję systematyczną i otwiera różne perspektywy myślenia: teologiczną, historyczną, filozoficzną, religioznawczą oraz związaną z implikacjami z teorii ewolucji. Za zagadkowo brzmiącym podtytułem Akcenty krakowskie ukryte są konkretne studia przypadków apologii, których sceną była stolica Małopolski oraz trzy postacie, które były lub są związane z Krakowem, a których myśl może pomóc w poszukiwaniu skutecznych argumentów za chrześcijaństwem: Józefa Tischnera, Józefa Życińskiego i Michała Hellera. Te zagadnienia znalazły się w drugiej części monografii.
- PozycjaWpływ ojców na synów-herezjarchów według „Panarionu” Epifaniusza z Salaminy(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, 2026-03-31) Gilski, MarekArtykuł odpowiada na pytanie, kim byli ojcowie inicjatorów herezji i jaki wpływ wywarli na swoich synów. Źródłem dla analiz jest „Panarion”, największy patrystyczny katalog herezji autorstwa Epifaniusza z Salaminy. Chociaż nie wspomina się w nim zbyt często o ojcach, to jednak z informacji rozsianych w różnych miejscach wyłania się obraz ich zróżnicowanych zachowań i działań: jedni są rygorystami, podczas gdy inni są liberalni; jedni zapisali chlubną kartę w historii Kościoła, stając się nawet męczennikami, podczas gdy inni odłączyli się od wspólnoty kościelnej, przyłączając się do sekt; jedni piastowali wysokie stanowiska w Kościele (biskupi), podczas gdy inni od dzieciństwa wychowywali się poza Kościołem. Analiza „Panarionu” pokazuje relacje między ojcami a synami: siłę więzi oraz wpływ na ważne decyzje życiowe.